pigenetyka jest fascynującą dziedziną nauki, zgłębiającą wpływ Naszych doświadczeń, takich jak stres, trauma, styl życia na aktywność genową, bez zmiany ich struktury. W psychologii dziedzina ta nabiera coraz większej roli w rozumieniu zaburzeń psychicznych, dziedziczenia traum, oraz wpływu środowiska na zdrowie psychiczne.
Czym dokładnie jest epigenetyka?
Epigenetyka koncentruje się na mechanizmach regulujących ekspresję genów, rozumianą jako „włączanie” lub „wyłączanie” ich w komórkach. Okazuje się, że czynniki środowiskowe takie jak stres, dieta, toksyny, czy relacje społeczne oddziałują na aktywność genową.
Epigenetyka a psychika:
Z perspektywy psychologii epigenetyka, wykorzystywana jest m.in. do badania wpływu doświadczeń życiowych na funkcjonowanie mózgu. Okazuje się, że przewlekły stres, depresja, zaburzenia lękowe, PTSD czy trauma, mają po części swoje źródło w zmianach na poziomie epigenetycznym.
Pojawia się więc pytanie: Czy traumę można dziedziczyć?
Analizując historię wielu pacjentów zgłaszających się do psychologa z powodu nadużywania alkoholu, narkotyków, przewlekłego stresu, lęków, okazywało się, że ich dziadkowie, pradziadkowie mieli za sobą niezwykle traumatyczne przeżycia. Coraz więcej badań wskazuje na to, że trauma może być przekazywania z pokolenia na pokolenie właśnie poprzez mechanizmy epigenetyczne. Przykładowo dzieci osób, które przeżyły wojny, katastrofy, czy przemoc, mogą wykazywać zmienioną ekspresję genów związaną ze stresem, mimo, iż same nie doświadczyły w ciągu swojego życia podobnych doświadczeń.
Zgłębiając temat traumy międzypokoleniowej natknęłam się na historię młodej kobiety, która kupiła swoje pierwsze mieszkanie. Zgłosiła się do psychoterapeuty z powodu nieuzasadnionego poczucia pustki i smutku. Choć bardzo cieszyła się na myśl o zakupie własnego mieszkania, to gdy już go kupiła dopadło ją totalne przygnębienie. Nie była w stanie nawet rozpakować swoich rzeczy. Dopiero w trakcie terapii okazało się, że jej babcia w czasie wojny, musiała porzucić swój cały majątek, tułała się po obcych ludziach i nigdzie nie mogła znaleźć swojego miejsca. Żyła w ciągłej niepewności i strachu. To traumatyczne doświadczenie babci po wielu latach ożyło w genach wnuczki.
Czy można „odwrócić” zmiany epigenetyczne?
Jak najbardziej jest to możliwe. Przede wszystkim warto spojrzeć na przeszłość swoich przodków. Zrozumienie wpływu zdarzeń z przeszłości na Ciebie i członków Twojej rodziny jest ważnym krokiem do budowania bardziej świadomego życia. Świadomość pozwala skupić się na obszarach, które warto w sobie wzmacniać i które potrzebują wsparcia. Dobrze jest też zadbać o własny styl życia. Otaczanie się wspierającymi ludźmi, aktywność fizyczna, medytacja mogą wpływać korzystnie na ekspresję genową.
Podsumowując:
Epigenetyka ujawnia, że Nasze geny nie są niezmienne – to jak żyjemy, czego doświadczamy może znacząco wpływać na ich aktywność. Ta z kolei może być przekazywana międzypokoleniowo. Jest to rewolucyjne spojrzenie łączące biologię z psychologią, pozwalajace lepiej zrozumieć ludzką psychikę.
Napiszcie w komentarzach, czy macie podobne doświadczenia w swojej rodzinie?
Polecane źródła:
Dowiedz się więcej o epigenetyce w psychologii .
Przeczytaj także nasz wpis: Jak pokonać lęk – 7 sprawdzonych technik myślowych .
Dodaj komentarz